Wie mag stemmen?

In België bezit men stemrecht voor de parlementsverkiezingen als men:
• de Belgische nationaliteit bezit;
• 18 jaar is op de dag van de verkiezingen;
• ingeschreven is in het bevolkingsregister van een gemeente van het kiesgebied;
• niet uitgesloten is wegens criminele feiten, of onbekwaam is verklaard.
Voor de gemeenteraadsverkiezingen kunnen mensen die niet de Belgische nationaliteit bezitten onder bepaalde voorwaarden ook stemmen.

Zo is het niet altijd geweest.

Het kiesrecht heeft een hele evolutie doorgemaakt.

Van 1830 tot 1893: het cijnskiesstelsel.

Slechts 2% van de bevolking mocht stemmen! Om te mogen kiezen voor het parlement en de provincie moest men een man zijn, 25 jaar oud en een bepaald bedrag aan belastingen betalen (het cijns). Sommigen  mochten ook omwille van hun functie of diploma gaan stemmen. De minimumleeftijd voor de gemeenteraadsverkiezingen was 21 jaar.

Van 1893 tot 1921: meervoudig stemrecht voor mannen.

Alle Belgische mannen, ouder dan 25 jaar waren stemgerechtigd. Vanaf 1893 was er zelfs opkomstplicht.
Men kon twee extra stemmen verwerven wanneer men:
• Een bepaalde functie of diploma had;
• Gezinshoofd was, meer dan 35 jaar en minstens 5 frank belasting op de woonst betaalde;
• Een spaarboekje had met minstens 2000 frank of een lijfrente van 100 frank.
Voor de gemeenteraadsverkiezingen kregen huisvaders van minimum 30 jaar, die een bepaalde cijns
betaalden of een kadastraal inkomen hadden van 150 frank, nog een vierde stem.

Van 1921 tot 1947: enkelvoudig stemrecht voor mannen.

In 1921 werd aan elke man vanaf 21 jaar één stem toegekend. Vrouwen mochten vanaf toen ook stemmen voor de gemeenteraad. 

Vanaf 1947: algemeen enkelvoudig stemrecht

Vrouwen konden voor het eerst aan alle verkiezingen deelnemen in 1948.
In 1969 werd de leeftijdsgrens voor de gemeenteraadsverkiezingen verlaagd tot 18 jaar, sinds 1981 is dat ook zo voor de parlementsverkiezingen.
Vanaf 1994 kunnen EU-burgers aan de Europese verkiezingen deelnemen en vanaf 2000 ook aan de
gemeenteraadsverkiezingen.
Niet Europese burgers kunnen vanaf 2006 deelnemen aan de gemeenteraadsverkiezingen onder
bepaalde voorwaarden.

Wist je dat ...

• vrouwen in Zwitserland pas in 1991 kiesrecht kregen in het kanton Appenzell Innerrhoden.
• in de Verenigde Staten nauwelijks de helft van de bevolking zich laat registreren als kiezer.
• 43% van de Europese kiezers zijn stem uitbracht voor het Europees Parlement in 2009.